3:16 chiều - Thứ Sáu Tháng Một 19, 9353

Nghi lớn ngộ lớn

Lê Thị Bạch Nga

Nhà tôi ở xa chùa có đến mười lăm cây số. Đi xe hơi cũng mất hai mươi lăm phút, đi xe Bus và Métro mất hơn cả tiếng đồng hồ. Hôm nọ là buổi giảng cuối cùng của thầy Nhất Chân nói về các vị cổ Phật và Tổ sư của thiền tông. Tôi rủ em tôi đi nghe pháp, cô từ chối:

– Khi nào thầy “nhức răng” thì em đến, còn thầy “nhức chân” thì thầy phải đi bác sĩ! Đến tai thầy câu này thì xem bộ thất lễ quá, nhưng may sao tôi biết thầy cũng hay nói đùa với học trò như vậy, cho nên học với thấy rất vui, do đó chắc chắn thầy sẽ từ bi hỷ xả… Tuy nhiên thấy tôi quyết chí đi học, em tôi tình nguyện làm tài xế đưa đớn chị đi học, hẹn rằng học có gì hay vể kể em nghe với.

Vậy là tôi có tài xế đưa đón đến chùa học Phật. Tôi gọi đó là cái Duyên Học Phật.

Đây nhé:

– Có thầy giảng.
– Có người muốn nghe giảng. – Có kẻ chờ nghe học về kể lại

Tất cả các yếu tố trên tạo cho tôi cái duyên học Phật hôm nay, một thuận duyên.

Trong quãng đời học Phật, nghiên cứu Phật pháp của tôi có nhiều cái thuận duyên như vậy. Những cái duyên nho nhỏ, vô hình, vô tướng xem ra không có gì quan trọng, nhưng nó chằng chịt bủa vây cuộc đời mình, lôi kéo, dẫn dắt mình vào những nẻo không ngờ trước. Cái duyên giống như một chất keo “Crazy Clue” cột chặt con người với sự việc, con người với cảnh vật, tình huống, hoàn cảnh của cuộc đời, làm dính người này với người nọ…

Mình học thiền, nghe các vị Tổ sư học thiền phán rằng “dứt bặt các duyên” thì thấy đạo, thì thành đạo, mà rõ ràng hôm nay, tại đây, tai nghe, mắt thấy thầy dạy:

– Tôi giảng bài hôm nay, lần này như tạo chút duyên đời này và đời sau để cho những người học Phật được gặp nhau, về với nhau trong biển Phật pháp.

Thắc mắc đầu tiên chưa kịp giải đáp, cái đầu còn lung tung mơ màng lời người xưa, lời người nay, thì người bạn tôi đưa tay lên xin giải đáp thắc mắc tiếp:

– Thưa thầy, thầy đi rồi về, về rồi đi, tụi con muốn học với thầy cũng đâu có thầy mà học, đó là nói chuyện đời này, hôm nay, tại chùa Quan Âm… mà chưa xong còn nói gì tới đời sau nữa… eo ôi! Một lần sinh tử là một lần quên hết trơn, nào có ai nhớ gì đời trước đâu, có gặp thầy cũng chẳng biết thấy là ai, mà thầy nói tạo duyên để còn gặp lại…

Bạn tôi nói liên miên, nói say sưa, thắc mắc liên hồi, quên mất thầy nói câu cuối: “kết thiện duyên… gặp nhau trong biển Phật pháp”.

Thầy cười và nhìn xuống gần bảy mươi mái đầu vừa bạc vừa xanh đang cắm cúi trên quyển kinh, lắng nghe một cách kính cẩn những lời giảng của thầy, thầy nhắc tiếp:

– Nói thiệt mà nghe, cái duyên đưa tới nên tôi phải giảng. Chứ thật ra chẳng cần giảng gì cả, có gì đâu mà giảng. Kẻ học cứ học, người tu cứ tu, nhân duyên thời tiết tới gặp nhau, kẻ nói người nghe. Còn chuyện ngộ, nhân duyên thời tiết tới, tự nhiên ngộ. Còn tôi đây, hôm nay phải chiều theo ý muốn của quý vị mà đăng đàn thuyết pháp chứ thật là một việc chẳng đặng đừng…

Vài cái đầu gật gật, có kẻ ngồi im, mặt nghiêm trang thành khẩn. Một tiếng cười khẻ nổi lên, lòng tôi thắc mắc nghi nan. Thầy nói như Phật nói ngày xưa: “Ta giảng pháp bốn mươi chín năm ròng rã mà chưa từng nói một lời”, ôi lịch sử vẫn luôn luôn bắt đầu trở lại trở đi y chang giống nhau cho nên người ta gọi là bánh xe lịch sử, cũng giống như người học Phật biết về bánh xe luân hồi, quay tròn, quay tròn. Lịch sử luôn luôn bắt đầu trở lại, dù là lịch sử Phật pháp.

Một con ruồi rớt cái bịch từ trần nhà xuống quyển kinh của tôi, đang bò quanh để tìm lối ra, tôi nhẹ tay bốc bỏ xuống nền nhà về hướng nhà bếp cho nó về quốc độ của nó! Có lẽ con ruồi này nghe thầy giảng, thắc mắc mơ màng chuyện xưa chuyện nay mà quên mất là mình đang bay nên mới rớt “cái bịch” xuống mặt bàn như vậy. Con ruồi là cái duyên đem tôi về thực tại.

Tôi mỉm cười, nắm lấy hơi thở, sửa lại thế ngồi cho ngay ngắn thoái mái lắng nghe thầy giảng tiếp, tự nhủ lòng đừng có thắc mắc quá nhiều, rồi trí sẽ lại rớt cái bịch từ chỗ này qua chỗ nọ, như vậy là đánh mất thực tại là mất chánh niệm… là hết duyên.

Thầy đang giảng gì nhỉ? A, đến tổ Huệ Năng! Tưởng cổ Phật thứ 998 của Trang nghiêm kiếp trong quá khứ sâu xa gì, chớ tổ Huệ Năng thì tôi rành quá. Tổ giống tôi là một chữ “nhất” cũng không biết, nói theo chữ đời nay thì Tổ Huệ Năng “mù chữ Hán”, tôi cũng đang mù chữ Hán như Tổ, mà thầy đang giảng kinh Trường A Hàm, thầy dịch bản chữ Hán ra chữ quốc ngữ, rồi thầy còn giảng chữ quốc ngữ, giảng nghĩa rộng ra cho thí dụ để cho mỗi Phật tử ngồi trước mặt được hiểu trong bản kinh đó nói gì. Nhưng Tổ Huệ Năng khác tôi là Tổ đi đâu giảng kinh Phật đó, còn tôi đi đâu chỉ đem thắc mắc ra trình thầy, nhờ thầy giảng kinh Phật cho nghe. Hai đàng khác nhau dài xa vài ba a tăng kỳ kiếp thời gian và không gian. Thế cho nên một người ngày xưa làm Tổ thiền tông, còn một người mấy trăm năm sau làm kẻ đi tìm học đạo.

Mà nghĩ cho kỹ, làm thầy làm tổ thì có gì sướng? Cả cuộc đời của Tổ Huệ Năng hoàn toàn sống trong bóng tối, nhỏ chịu cảnh nghèo khổ, mồ côi, một thân kiếm gạo nuôi mẹ, gặp duyên nghe được bài kinh Kim Cang do người khác tụng, quyết chí tìm thầy hỏi đạo, tưởng được kề cận thầy học lấy hai chữ đại ngộ, ngờ đâu phải nằm nhà bếp xay gạo suốt mấy năm trường chịu sự lãng quên khinh bỉ của mọi người, cho đến lúc được sư phụ gặp duyên đọc bài thơ nhờ viết trên vách chùa, quyết định truyền trao y bát cho, lại phải bỏ chùa, bôn đào lánh nạn một thời gian hơn mười năm ở chung với bọn người săn bắn trong rừng, muốn ăn chay giữ giới cũng phải ăn lén. Đến lúc quyết định ra hành đạo thì nhìn lại mình vẫn là kẻ cư sĩ bạch y tóc râu ăn mặc như người thế nhân, không phải là tăng nhân đầu tròn áo vuông.

Kết cuộc, học trò của Tổ là một vị cao tăng cùng tăng chúng trong chùa lại phải làm lễ xuống tóc, cho thầy thọ cụ túc giới làm lễ xuất gia cho chính vị thầy của mình, thật là ngược đời. Nhưng cũng từ đó thầy độ được bao nhiêu người theo về biển Phật pháp và cũng từ đó Tổ biết rằng cuộc đời Tổ còn lắm nghiệp duyên. Như sau khi chết ba năm còn bị kẻ đến cắt đầu…, rồi mười bảy năm sau khi Tổ chết mới có hai người, một xuất gia, một tại gia cùng làm rạng danh Tổ v.v… Tổ Huệ Năng biết trước hết và ghi lại hết để cho hậu sinh học lấy chữ duyên và quả nhiên hôm nay thầy cũng vì Tổ Huệ Năng mà đem chữ duyên ra giảng dạy Phật tử…

Tổ Huệ Năng vì chữ duyên mà phải gánh hết mọi tối tăm tủi nhục suốt một cuộc đời hành đạo. Thầy vì chữ duyên mà phải đăng đàn thuyết pháp hôm nay cho Phật tử cần học đạo. Còn tôi cũng vì chữ duyên mà cắp sách đến nghe thầy giảng kinh

Nghe xong, học xong về đến nhà chẳng đặng đừng, cũng phải cầm bút lên viết lại một bài để trả bài cho thầy và trả duyên cho cô em tôi đã nguyện một lòng giúp đỡ tôi trên đường học Phật.

Ngẫm lại tôi thấy mình còn sướng hơn Tổ Huệ Năng, sướng hơn cả thầy. Tôi an vui trong thế giới học trò của tôi.

Cổ đức bảo rằng” Nghi lớn ngộ lớn”, còn tôi học Phật chẳng nghi. Những thắc mắc lớn nhất của một người nghiên cứu Phật pháp là như vầy:

– Phật là ai, Phật có thiệt không hay chỉ là một nhân vật của trí tưởng tượng.

– Phật lúc đầu cũng là một người bình thường, sinh ra đời cách nay hơn 2500 năm và tự tu hành cho đến lúc thành người đại giác vào năm chưa đến bốn mươi tuổi và dành bốn mươi chín năm còn lại để độ kẻ khác thành giác ngộ như mình, đúng hay sai?

– Những điều Phật dạy ghi rành rành trong ba tạng kinh điển có phải Phật bịa ra hay chỉ là những điều Phật đã tự chứng được, tự giác ngộ được bằng chính thân tâm mình, trong đời sống mình, rồi đem tỏ bày cho thế nhân biết để nói theo?

Còn nghi về ta, về ngã thì như vầy:

– Ta là ai?
– Ta từ đâu tới?
– Tại sao ta sinh ra để rồi chết?
– Chết sống là gì?
– Ta chết rồi đi về đâu? Thành cái gì?
– Ta có duyên nghệp gì với Phật, Pháp, Tăng mà hôm nay lại cắp sách đi học Phật, sao không học thành thạc sĩ, tiến sĩ gì gì để làm le với đời mà học về những cái đã biến mất từ lâu xa trên cõi đời này như những vị cổ Phật, ví dụ những câu thơ chữ Hán xa lạ, ví dụ về cái nghiệp duyên chằng chịt dính mắc như cái lọ keo Crazy Clue trước mặt, cột dính đời mình vào cái này, cái kia vào cuộc sống ngày này qua ngày khác, đời này qua đời nọ…

Những thắc mắc như vậy có người đã mất cả đời người, học hằng vạn cuốn sách, hàng ngàn quyển kinh mà tìm chẳng ra, để cho đến khi chết mang tâm sự thắc mắc đem xuống tuyền đài, như mang mũi tên độc đang cắm vào ngực mình mà chẳng chịu nhổ ra, xức thuốc, băng bó cho lành vết thương mà vẫn cứ thắc mắc:

– Không biết ai cắm cho ta mũi tên này vào ngực ta, làm cho ta đau đớn khổ sở quá vậy. Chắc là cái người này chả thương gì ta đâu, nếu ta biết được thì người đó sẽ biết tay ta, sẽ chết vì ta…, ngờ đâu ta chết trước.

Biết vậy tôi chẳng ham nghi lớn, mệt óc, đau thân, tôi chỉ thắc mắc những cái nho nhỏ thuộc về chuyện nho nhỏ, thường thường xung quanh tôi hoặc trên cái thân cao thước rưỡi của tôi mà thôi. Ví dụ:

– Tại sao cái lỗ mũi của mình lại chỉa xuống đất mà không chỉa lên trời?

– Tại sao trời lại cứ sáng tối rồi tối sáng hoài vậy?

– Tại sao thầy tới rồi đi,đi rồi tới hoài vậy? Chùa Quan Âm tạiđây là một ngôi chùa có nhiều thầy nhất mà hóa ra không có thầy nào cả! Tại sao và tại sao?

Đem thắc mắc ra hỏi, chắc thầy chỉ cười:

– Tại vì cái duyên.

Giảng giải cũng vô ích. Nhân duyên thời tiết tới thì tự nhiên biết tại sao, ví như trời mưa xuống thì biết ngay tại sao cái lỗ mũi chỉa xuống mà không chỉa lên trời, ví như gặp duyên thì thầy về, hết duyên thì thầy đi, ví như trời hết sáng thì trời tối, ví như nhân duyên kết hợp đủ thì Phật thì hiện ra đời cho một đại sự nhân duyên v.v…

Thật ra, nói vậy mà không phải vậy, vì đó là một vài thắc mắc ví dụ, thắc mắc của tôi không phải là thắc mắc của bạn tôi hay thắc mắc của bác A, bác B, bác C…

Thói quen học Phật của tôi là ghi lại những thắc mắc lớn nhỏ của sự việc chung quanh mình lên giấy, rồi gạch bỏ bớt đi những thắc mắc không liên can, không cần thiết trực tiếp đến mình, đời sống mình hôm nay, tại đây và chỉ giữ lại một vài thắc mắc gần mình nhất rồi sau đó tìm người giải đáp. Cái đó, hành động đó tôi gọi là cắp sách đi học. Vì thắc mắc về Phật nên tôi đi học Phật, học ở đâu. Học nơi mấy thầy, học nơi kinh điển, nơi bạn học Phật với mình… Chỉ chừng đó việc đã làm cho tôi an vui trong quốc độ học Phật của mình rồi như người học pháp môn Tịnh độ an vui trong Tịnh độ A Di Đà của mình, như kẻ theo thiền học an vui, ấm no, sung túc trong thiền duyệt…

Với tôi như vậy là đã đủ.

Còn bạn thì sao? Nghi lớn ngộ lớn, nghi nhỏ ngộ nhỏ, đó là việc của bạn, tôi chẳng dám bàn xen, xin cứ gởi thắc mắc của mình về cho thầy của mình để làm duyên tiến đạo.

Nguồn: capcodoc.net

Bài liên quan:

No tags for this post.

Related posts

Filed in: Những điều cần lưu ý

Comments are closed.